Czy mężczyzna po ślubie może przyjąć nazwisko żony? Prawne fakty i mit o „tradycji”
Wokół zmiany nazwiska po ślubie narosło wiele mitów. Choć przyjęło się, że to kobieta zmienia swoje nazwisko lub dołącza do niego nazwisko męża, polskie prawo traktuje obie strony dokładnie tak samo.
Czy pan młody może przyjąć nazwisko swojej wybranki?
Odpowiedź brzmi: Tak, jak najbardziej!
Co mówi polskie prawo?
Kwestię tę reguluje bezpośrednio art. 25 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Zgodnie z jego treścią, podczas składania oświadczenia o wstąpieniu w związek małżeński (w Urzędzie Stanu Cywilnego lub przed duchownym) małżonkowie decydują o swoich przyszłych nazwiskach.
Mężczyzna ma dokładnie takie same opcje jak kobieta. Po ślubie pan młody może:
- Przyjąć nazwisko żony jako własne (i całkowicie zrezygnować ze swojego dotychczasowego).
- Połączyć swoje nazwisko z nazwiskiem żony (tworząc nazwisko dwuczłonowe, np. Kowalski-Nowak).
- Pozostać przy swoim dotychczasowym nazwisku.
Warto wiedzieć: W przypadku nazwiska dwuczłonowego obowiązuje zasada, że nie może ono składać się z więcej niż dwóch członów. Jeśli jedno z Was ma już nazwisko dwuczłonowe, trzeba będzie zdecydować, który człón wchodzi w skład nowego połączenia.
Dzieci a wybór nazwiska
Warto pamiętać, że decyzja o nazwiskach małżonków ma również wpływ na przyszłe potomstwo. Podczas ślubu małżonkowie składają także oświadczenie o nazwisku dzieci. Jeśli mężczyzna przyjmie nazwisko żony jako wspólne, dzieci również będą nosić to nazwisko.
Jak wygląda procedura?
Decyzję podejmuje się przed ślubem. Wskazuje się ją w dokumentach przygotowywanych w Urzędzie Stanu Cywilnego. Zmiana następuje automatycznie z momentem zawarcia małżeństwa – nie wymaga to przechodzenia przez osobną, skomplikowaną procedurę administracyjną.
Jedynym obowiązkiem po ślubie jest wymiana dokumentów (dowód osobisty, prawo jazdy, paszport) oraz poinformowanie odpowiednich instytucji (banki, urzędy, pracodawca).
Podsumowanie
Tradycja to jedno, a prawo to drugie. Wybór nazwiska po ślubie to wyłączna decyzja narzeczonych. Jeśli więc rozważacie takie rozwiązanie, nie ma żadnych przeciwwskazań prawnych, by to mąż przyjął nazwisko żony.
1. Ile jest czasu na zmianę dokumentów po zmianie nazwiska?
Wymiany dowodu osobistego należy dokonać niezwłocznie. Wniosek o nowy dowód należy złożyć w ciągu 4 miesięcy od dnia ślubu (po tym czasie stary dowód jest automatycznie unieważniany w systemie). W przypadku paszportu dokument zachowuje ważność przez 60 dni od dnia sporządzenia aktu małżeństwa.
2. Czy można zmienić nazwisko po ślubie w późniejszym terminie?
Tak, ale wymaga to osobnej procedury. Jeśli w trakcie ślubu nie zdecydowano o zmianie nazwiska, późniejsza zmiana nie następuje automatycznie w USC. Wymaga złożenia wniosku do kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w trybie ustawy o zmianie imienia i nazwiska i uzasadnienia decyzji „ważnymi powodami”.
3. Czy kobieta może zostać przy swoim nazwisku po ślubie?
Tak. Polskie prawo daje pełną swobodę obojgu małżonkom. Każde z nich może pozostać przy swoim dotychczasowym nazwisku, bez konieczności podawania jakichkolwiek przyczyn.
4. Czy można mieć nazwisko dwuczłonowe i w jakiej kolejności?
Tak, ale nazwisko może składać się maksymalnie z dwóch członów. Kolejność członów wybiera osoba zmieniająca nazwisko (np. własne nazwisko + nazwisko małżonka lub odwrotnie). Jeśli ktoś przed ślubem miał już nazwisko dwuczłonowe, musi zrezygnować z jednego członu, aby dodać nazwisko współmałżonka.
5. Ile kosztuje zmiana nazwiska po ślubie?
Sam oświadczenie o zmianie nazwiska składane przy ślubie oraz wydanie pierwszego dowodu osobistego są całkowicie bezpłatne. Jedynymi kosztami są wydanie nowego paszportu (standardowo 140 zł) oraz ewentualna wymiana prawa jazdy (100,50 zł) i dowodu rejestracyjnego pojazdu.