Czy jeden rodzic może sam zdecydować o wyjeździe dziecka na stałe za granicę?

Decyzja o zmianie miejsca zamieszkania i wyprowadzce do innego kraju to przełomowy moment w życiu całej rodziny. Gdy rodzice wychowują dziecko razem, wspólne planowanie przyszłości jest zazwyczaj naturalne. Sytuacja komplikuje się jednak po rozstaniu lub rozwodzie.

 

Wielu rodziców, przy których ustalono miejsce pobytu dziecka, pozostaje w błędnym przekonaniu, że skoro maluch mieszka z nimi na co dzień, mają wyłączne prawo decydować o wyjeździe z kraju na stałe. Nic bardziej mylnego.

 

Oto co na temat wyprowadzki małoletniego za granicę mówią polskie przepisy i jak do tej kwestii podchodzą sądy rodzinne.

 

Wyjazd na stałe to istotna sprawa dziecka

Zgodnie z art. 97 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, o istotnych sprawach dziecka rodzice rozstrzygają wspólnie. Do kategorii istotnych spraw zalicza się m.in.:

• wybór szkoły lub przedszkola,
• sposób leczenia,
• zmianę nazwiska,
• stałą zmianę miejsca pobytu (w tym wyjazd za granicę na stałe).

 

Oznacza to, że jeśli drugi rodzic nie został pozbawiony władzy rodzicielskiej ani nie została mu ona w tym zakresie ograniczona, jego zgoda na wyjazd jest bezwzględnie wymagana. Co istotne, sam fakt, że dziecko mieszka z Tobą, nie daje Ci prawa do podjęcia takiej decyzji samodzielnie.

 

Co zrobić, gdy drugi rodzic nie wyraża zgody?

Brak zgody ze strony drugiego rodzica nie zamyka definitywnie drogi do wyjazdu. W sytuacji konfliktu sprawę rozstrzyga sąd opiekuńczy (sąd rejonowy wydział rodzinny i nieletnich właściwy dla miejsca zamieszkania dziecka).

 

Rodzic planujący wyprowadzkę musi złożyć do sądu wniosek o wyrażenie zgody na wyjazd dziecka za granicę na stałe (orzeczenie sądu zastępuje wówczas zgodę drugiego rodzica).

 

Podczas rozpatrywania sprawy sąd kieruje się przede wszystkim dobrem dziecka, analizując m.in.:

• warunki bytowe i edukacyjne w nowym kraju,
• dotychczasową więź dziecka z drugim rodzicem,
• możliwość zapewnienia regularnych kontaktów z rodzicem pozostającym w Polsce (np. spotkania w wakacje, rozmowy wideo),
• zdanie dziecka (jeśli jego wiek i stopień dojrzałości na to pozwalają).

 

Czym grozi samowolny wyjazd bez zgody?

Wyjazd z dzieckiem za granicę na stałe bez wymaganej zgody drugiego rodzica lub bez zastępczej zgody sądu niesie ze sobą poważne konsekwencje prawne. Taki czyn może zostać zakwalifikowany jako uprowadzenie rodzicielskie w rozumieniu Konwencji Haskiej dotyczącej cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę.

 

W efekcie drugi rodzic może uruchomić międzynarodową procedurę, która w wielu przypadkach kończy się nakazem natychmiastowego powrotu dziecka do Polski na koszt rodzica, który dopuścił się samowolnego wyjazdu.

 

Podsumowanie

Zmiana kraju zamieszkania dziecka to poważna decyzja prawna. Pamiętaj, że nawet jeśli pełnisz główną rolę w codziennej opiece nad dzieckiem, prawo chroni więź malucha z obojgiem rodziców. Zanim zaplanujesz duże zmiany w życiu swojej rodziny, upewnij się, że dopełniłeś wszelkich formalności prawnych – uchroni Cię to przed kosztownymi i stresującymi procesami sądowymi.

 

 

 

Czy rodzic, z którym dziecko mieszka, może wyjechać z nim za granicę na stałe?

Nie. Zmiana miejsca zamieszkania dziecka na stałe jest uznawana za istotną sprawę dziecka, co wymaga zgody obojga rodziców posiadających władzę rodzicielską.

 

Jak wyjechać z dzieckiem za granicę, gdy drugi rodzic nie wyraża zgody?

W takim przypadku należy złożyć do sądu opiekuńczego wniosek o rozstrzygnięcie o istotnych sprawach dziecka i wyrażenie zgody na wyjazd, która zastąpi zgodę drugiego rodzica.

 

Czy wyjazd z dzieckiem za granicę bez zgody ojca lub matki to przestępstwo?

Samowolne wywiezienie dziecka na stałe stanowi uprowadzenie rodzicielskie w rozumieniu Konwencji Haskiej, co rodzi ryzyko sądowego nakazu natychmiastowego powrotu dziecka do kraju.

 

Kiedy zgoda drugiego rodzica na wyjazd dziecka nie jest potrzebna?

Zgoda drugiego rodzica nie jest wymagana wyłącznie wtedy, gdy został on pozbawiony władzy rodzicielskiej lub jego władza została ograniczona w zakresie decydowania o miejscu pobytu dziecka.

 

Gdzie szukać pomocy w sprawach o wyjazd dziecka za granicę na Śląsku?

W skomplikowanych sprawach rodzinnych warto skorzystać z pomocy prawnej, jaką oferuje doświadczony adwokat Katowice, który pomoże przygotować wniosek do sądu i zapewni reprezentację procesową.